Os estudos sobre as peregrinacións, o que se veu denominar “Pilgrimage Studies”, manifestáronse como un campo de traballo en expansión nestes primeiros anos do século XXI. A crecente interacción cultural, propiciada en boa medida pola denominada sociedade da información, motivou o recoñecemento de que os
fenómenos de peregrinación locais teñen espellos en moitas outras latitudes. Neste sentido, pode afirmarse que Santiago de Compostela e o Camiño constitúen un fecundo laboratorio na materia. Nesta cidade, e desde os propios grupos de investigación da Universidade de Santiago de Compostela, reflexionouse, publicado e organizado eventos sobre o denominado “fenómeno xacobeo”, tanto desde as disciplinas de Historia da Arte, como da Xeografía, a Historia, a Filoloxía ou a Economía. Mesmo, nos últimos anos creouse unha Cátedra Institucional do Camiño de Santiago e das Peregrinacións.

Non é este un fenómeno illado. En efecto, outras universidades crearon Centros para dinamizar estudos sobre a peregrinación e organizar actividades e publicacións. O Centre for Pilgrimage Studies da Universidade de York, o Oxford Pilgrimage Studies Network ou o Pilgrimage Studies Network son algúns exemplos. Paralelamente a este proceso institucional, tamén se publicaron artigos académicos e libros especializados, así como fomentado xornadas e estudos que buscan reflexionar sobre as peregrinacións desde unha perspectiva global. De tal forma, a comprensión das peregrinacións tórnase máis complexa. As novas liñas de traballo introducen o turismo e os impactos políticos e económicos como unha parte importante nas investigacións. Paralelamente, amplíase o foco de interese. Así, o Magreb, o Sueste asiático, a India, Malaisia, as Illas do Pacífico, Australia, África do Sur ou América Latina complementan a Europa como focos de estudo de fenómenos de peregrinación.

O número 33 da Revista SÉMATA, da Facultade de Xeografía e Historia da Universidade de Santiago de Compostela, ofrece un marco para presentar investigacións sobre o fenómeno das peregrinacións, no que se combina a reflexión teórica cos estudos de caso. O dossier que se ofrece, composto por dez traballos, desexa profundar nunha das sinais de identidade da revista SÉMATA, que é a multidisciplinaridade. Asentada nas disciplinas da Xeografía, a Arte e a Historia como campos institucionais, pero tamén como frutíferos campos de saber, pretendemos desde elas propiciar un encontro entre diversas disciplinas propias das ciencias humanas e sociais, tales como a Filoloxía, a Literatura, a Economía ou o Turismo. O obxectivo consiste en problematizar sobre as peregrinación co fin de alcanzar diferentes puntos de vista teóricos e empíricos, e mostrar así unha idea complexa sobre o fenómeno desde distintos enfoques epistémicos, que poden –e deberían– complementarse.

Este año Sémata dedica su Dosier a "La Perspectiva biográfica hoy: teoría, debates, práctica", coordinado por Valerio Giannattasio (Università degli Studi della Campania Luigi Vanvitelli) y Eduardo Rey Tristán (Universidad de Santiago de Compostela). Consta de 9 trabajos tanto de debate teórico y metodológico como de estudios de caso. Además su sección Varia incluye 8 artículos de Arte, Historia, Antropología y Educación. Cierran el número la secciones de Reseñas y Notas de investigación.

Editors 

Eduardo Corbelle Rico eduardo.corbelle@usc.es  

Marco V. García Quintela marco.garcia.quintela@usc.es  

María Loureiro García maria.loureiro@usc.es 

 

Motivation 

 The future of the Planet and the Humanity is directly related to the ability to ensure environmentally sustainable conditions. To ensure the material transition of a finite-and polluting-based economy to another based on nature, the concept of Bioconomía is proposed as an open working area on innovation for the service of sustainability. This proposal needs to be formulated and built with many transdisciplinary components, some already developed for decades for example in the field of agro-ecology. 

In this context, the topics involved in Bioeconomics should account for identities, communities, people, cultures, memories, history, engineering, economics or heritage, with different but convergent approaches and methodologies. Such perspective should be taken in order to investigate, know and measure activities that develop and affect the territory, the people who occupy it, how to organize and govern it, taking into account the dependence of the path, with the aim of contributing to design solutions for a Sustainable future. 

For this Special issue of Sémata, we propose a practical exercise of transdisciplinarity with very different approaches formulated to face a problem: management of peripheral territories-economically and politically preferably located in European regions, being important a comparative perspective among different territories in similar situations. The research question is how to contribute to better understand the relationship between quality of life in communities and their territories? What do we do with the territory? Territories in which it dominates the imbalance, abandonment, social disarticulation and, especially the lack of use of the vast natural,cultural and patrimonial resources that can serve to procure solutions with knowledge of the problems and the possibilities of innovation currently available. 

The number is organized in two blocks:

1) knowledge and diagnosis of the difficulties and capacities of the Territory as social space: demographic regression, depopulation, urban concentration and diffuse suburbanization,rural abandonment and forest fires, internal imbalances and formation of axes that concentrate power, advantages of the coasts,marine pollution,  emergence of a complex rural economy and productive spatial specialization, reduction of distances and dysfunction in the administrative and political organization of the Territory, tourism diffusion,patrimonial density and cultural innovation potential; Loss and strengths of identity and social cohesion. 

2) inquiry and evaluation of proposals and solutions applied in the framework of the bioeconomy. Identifying recognized social and productive capacities that could now become advantages (management of the Territory for organic agriculture,social management of common lands...) and promoting entrepreneurial attitudes and Ecoinnovation initiatives with rooted social and cultural base. 

A lo largo del tiempo se han producido una serie de catástrofes y desastres, naturales, accidentales o derivados de la acción antrópica, que provocan diversas actuaciones de respuesta de la sociedad. Estas tienen su punto de partida en los distintos sucesos históricos que motivan un cambio de tendencias en la sociedad, un afán de conocimiento por su comprensión o una vuelta la aquellas creencias que ayuden a la superación de estos traumas.

Con este volumen se pretende llevar a cabo un análisis de estos sucesos desde una triple perspectiva: en primer lugar, la geografía, que permita la aproximación al fenómeno en sí y a las consecuencias sobre el medio; en segundo lugar, la historia, que posibilite el análisis de los diferentes cambios y transformaciones tanto sociopolíticos como económicos, derivados de la catástrofe; y, en tercer lugar, la historia del arte, centrada en este caso en las diferentes materializaciones artísticas generadas por los acontecimientos y sus secuelas

 

Coordinación a cargo de Augusto Pérez Alberti, Begoña Fernández Rodríguez y Domingo L. González Lopo (USC)

The introduction proposes an overview to the subject of interest of this issue number 28 of Semata. It argues the interest of returning to a concept in relative disuse in the latter as an analytical key both political and social sciences and humanities, makes a brief review of its historical evolution until the beginning of the nineteenth century, and finally presents the contents and articles that are included in this issue.

Edition by Antón A. Rodríguez Casal and Ramón Blanco Chao

Coordinado por: María Luz Ríos Rodríguez y María Dolores Fraga Sampedro

 

 

Coordinado por Alberto Martí Ezpeleta y Xosé Manuel Santos Solla

Edición a cargo de Manuel Núñez Rodríguez, Pilar Cagiao Vila, Víctor Mínguez Cornelles

Os contidos de Sémata, nº. 1 (1988) - nº. 22(2010), atópanse no Repositorio Minerva (USC)