Ensinar Filosofía na era da tecnoloxía
Trinta pares de ollos fitan para ao encerado dixital. Entre a preguiza e as ganas
de liscar escoitan unha voz que os invita a pensar. Primeiro cun estrano saúdo, din
que copiado dunha definición de Platón dos seres humanos. Esa da que fixo burla Diógenes
de Sinope. Ola bípedos implumes! Unha sintonía rápida tenta captar a escasa e intermitente
atención dunha mocidade que a vende moi cara. Durante cinco minutos con rapidez e
increíbel claridade o pensamento dun filósofo, ou filósofa, vaise debuxando na pantalla.
De forma inxusta tense desprezado a docencia e a divulgación. Mais hai que comprender
moi ben o pensamento dun autor, analizar con habilidade o fundamental e prioritario
para que cinco minutos sexan o tempo no que un mozo ou moza sinta que hai algo interesante
detrás de tanto texto complexo. Ensinar Filosofía ten implícita a arte de evocar fíos
de pensamento que hai quen os colle, quen os rexeita ou quen os ignora. En calquera
caso é algo máis que recitar e memorizar.
Daniel Rosende foi un compañeiro que video a video desempaquetaba ideas para eses
bípedos sen plumas que sosteñen máis pantallas que libros entre as mans liberadas,
pola evolución da nosa especie. Era un pensador entusiasta por compartir ferramentas
que axuden a formar un criterio propio. Ninguén pensa desde o baleiro, como dicía
Kant temos que aprender a orientarnos no pensar. Tarefa nada fácil. Aí Rosende sabía
que un bo filósofo analiza o seu tempo, pelexa cos problemas e as contradicións da
súa época. Para tal fin unha canle de YouTube, dous libros con títulos tan acaídos
como Filosofía para bípedos sin plumas e Narciso descubre Instagram: filosofía y metodología para pensar, ou unha colaboración con RNE para divulgar a Filosofía. Sabía da importancia da
tecnoloxía, da imaxe que acompaña ás palabras no enorme esforzo por captar a atención
que realizamos o profesorado. Mais de 300.000 suscriptores fixeron da canle de YouTube
Unboxing Philosophy unha referencia educativa. Mostra de que a tecnoloxía é aliada
da Filosofía e que non podemos escapar nunca ao momento no que vivimos é a recomendación
que o Instituto Nacional de Tecnología Educativa fixo da súa labor.
A Filosofía nunca esquivou os debates. Deuse sempre de fociños cos problemas e as
inquietudes do tempo dos seus autores e autoras; algunhas son tan perdurábeis como
preguntarnos por quen somos, que coñecemos e que nos cabe esperar. O seu legado, o
da Filosofía, tamén é a docencia. Pensar é un acto que ten sentido en comunidade,
que nos fai humanos porque permítenos dialogar. Para Rosende os mitos gregos, a literatura,
o cine e a ciencia ficción eran compañeiros para crear un clima de aprendizaxe e reflexión.
Cando novo, Dani entrou no instituto con ganas de aprender. Con grande entusiasmo
participou na revista do IES Carlos Casares de Vigo “Manda carallo”. Contan as amizades
que sempre gostou de ler e escribir. Contan tamén que tivo as súas dúbidas sobre se
estudar Filosofía. A suposta inutilidade do saber persegue a quen pretende facer esa
elección. Grazas a súa capacidade mostrou que nada máis útil que pensar e ensinar
nesta sociedade. Lembramos o seu bo facer enchedo de bromas e chiscadelas as reflexións
máis sesudas dos clásicos. Compre recoñecerlle que incorporou as filósofas antes que
os temarios de Secundaria o fixeran.
Profesor do ensino público, deixa un sabor a bo compañeiro e magnífico profesor. Temos
que agradecer o seu traballo e compromiso co ensino da Filosofía. Alumno da Facultade
de Filosofía da USC pulou polo valor de divulgar a Filosofía. Nunca esqueceu que esta
naceu na agora falando cos máis novos, así que botouna pola internet para destruír prexuízos e democratizar
o saber. Del agardamos que de contas no Hades da situación destes bípedos implumes
que seguen a voltas coas mesmas preguntas. Se cadra, porque son as importantes. As
respostas, xa se sabe, como moito aportan unha provisión en sentido cartesiano.
